ISTORIJA GRADA  

- u kratkim crtama -

ISTORIJA GRADA

Tragove o životu stanovništva prijepoljskog kraja možemo pratiti od praistorije pa do naših dana. Na prostoru prijepoljskog kraja i srednjeg Polimlja pronadeno je, otkriveno, proucavano i prouceno mnoštvo pokretnog i nepokretnog arheološkog materijala koji pripada razlicitim periodima ljudske civilizacije. Posebno je interesantna rimska nekropola na lokalitetu " Dvorine " na Kolovratu iz rimskog perioda u kojoj su nadeni predmeti od keramike, stakla, bronze, srebra i zlata.Prijepolje je prvi put spomenuo Gijom Adam 1332 god. dok se ono u dubrovackim i istorijskim izvorima prvi put pominje 1343. god. kao trg manastira Mileševe. U istorijskim izvorima dokumenata Prijepolje se razvilo kao drumsko naselje na karavanskom putu poznatom pod nazivom "dubrovacki drum ", koji je povezivao centralne i istocne delove Balkana sa srednjim delom jadranske obale.Tu su se susretali trgovci koji su pratili karavane, ponosnici koji su završavali svoj naporan posao, ponosnici koji su preuzimali robu i dr. Karavanskim putem putovalo se pešice ili na konjima preko vrletnih i besputnih planina i to, bez malo, neprohodnim šumama prepunim opasnostima svake vrste. Sama udaljenost izmedu Dubrovnika i Mileševe bila je tada mnogo veca i mogla se savladati za nekoliko dana. Kako je put prolazio kroz šume pune razbojnika u mnogima mestima su bile postavljene posade vojnika radi obezbedivanja puteva i to po sledecim uslovima kolektivne odgovornosti : " Ako na tim putevima neko pogine ili mu propadne imetak, neka se svi cuvari one varoši kojoj taj put bude bliži prisile da nadoknade štetu". Zbog toga je na putu bilo i seljaka koji su bili obavezni da po ceo dan stražare šumom, motreci tako imali razbojnika. Udaranjem o jedan mali doboš davali su do znanja prolaznicima da nema nikakve opasnosti. U srednjem veku prijepoljski kraj, srednje Polimlje i cela dolina Lima bili su osovina stare Raške i njena najnaseljenija i najnaprednija oblast. U župama doline Lima, Dabru, Crnoj Steni, Zvijezdu, Bihoru, Ljubovidi, Budimlju i Plavu podignuto je oko sedamdesetak manastira i crkava. Stoga su tada njene župe u dolini Lima i njegovih pritoka prestavljale jednu od najvažnijh maticnih delova Srba Nemanjine država i njenih potomaka. O tome svedoce mnogi spomenici medu kojima su najznacajniji : Davidovica kod Brodareva i Mileševa kod Prijepolja koju je na ušcu Kosatice u Mileševku podigao kralj Vladislav Nemanjic, krajem druge decenije XIII veka, izmedu 1218. i 1219. god. Zahvaljujuci cinjenici da se odlikuje izuzetnim freskama i što se u njemu dugi niz vremena nalazio grob Svetog Save, prvog srpskog arhiepiskopa i prosvetitelja manastir Mileševa ima izuzetan ugled. Izmedu ostalog u njemu se 1377. god krunisao bosanski ban Tvrtko za kralja Bosne i Srbije a tokom XV veka tu je bilo sedište Mileševske mitropoljije da bi kasnije u XVI veku u njemu radila i jedna od prvih srpskih štamparija.Najcuvenije freske Mileševa su autenticni lik Sv. Save i Beli Andeo kojim je Evropa pozdravila Ameriku kada su uspostavljene prve satelitske veze izmedu istih. Danas je mileševa stavljena pod zaštitu UNESK-a. Za vreme veoma duge turske vladavine podignuto je više objekata. Medu njima najpoznatiji su Ibrahim pašina džamija i Sahat Kula. Ibrahim pašina džamija u Šarampovu, verovatno je sagradena u XVI veku. To je vrlo lepa i privlacna džamija s jednim minaretom, a pokrivena je ceramidom. Prijepoljski kraj je poznat po veoma burnoj prošlosti koja je sastavni deo Prvog srpskog ustanka, babinske bune 1875. god., javorskog rata 1876. god, raonicke bune, balkanskih ratova i oba svetska rata.